Perły krajobrazu – Pałac w Małej Oleśnicy

Pałac w Małej Oleśnicy odwiedziłem wiele lat temu na prośbę kolegi z Oławy który prowadził przez gazetę Jakież było moje zdziwienie kiedy zobaczyłem pięknie zachowany palac w małej miejscowości zadbany dzięki temu że mieścił w nim swoje lokum jakiś zakład. Wiele lat później usłyszałem o palacu w małej Oleśnicy w audiobooku Narrenturm Andrzeja Sapkowskiego. Zapraszam zatem do odwiedzenia pałacu w Małej Oleśnicy

ponizej rys historyczny wedlug wikipedia

Historia

Pod koniec XII wieku książę Bolesław I Wysoki wybudował tu – w środku dziewiczej puszczy – myśliwski zamek z kaplicą. Przy okazji urządzanych w okolicy polowań przyjmował w nim wielu znakomitych gości, m.in. biskupa wrocławskiego Żyrosława II. Syn Bolesława, Henryk Brodaty w pierwszej połowie XIII wieku (przed 1226 r.) zdecydował wspólnie ze swą żoną (i prawdopodobnie na jej życzenie) Jadwigą z Andechs przekazać posiadłość templariuszom; przybyli oni z Süpplingenburga koło Brunszwiku i urządzili tu swą pierwszą na tych ziemiach komandorię. W następnych dziesięcioleciach rozbudowali oni swą siedzibę w Oleśnicy Małej, założyli w okolicy nowe wsie, a swoją kaplicę wzbogacili o relikwie różnych świętych, w tym relikwię swojej dobrodziejki, św. Jadwigi z Andechs.

Zakon został skasowany przez papieża Klemensa V w 1312 r., a zamek przejęli joannici (zakon katolicki) (zwani też kawalerami maltańskimi), ich tutejszymi komturami byli m.in. Kasper von Hobergk i Franz von Reibnitz. Przez pięć następnych stuleci Oleśnica Mała zaliczała się do najbogatszych majątków tego zakonu na Śląsku.

Podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648) siedziba joannitów uległa zniszczeniu, ale wkrótce ją odbudowano. Pół wieku później, w 1706 r., została strawiona przez pożar, po którym komtur von Dittrichstein podjął decyzję o budowie pałacu w formie, która w znacznym stopniu (uwzględniając późniejsze rozbudowy) zachowała się do dziś. Prace przy budowie pałacu ukończono w 1711 r. i jeszcze przez następne sto lat przebywali tu joannici, kiedy w 1810 r. w związku z kasatą klasztorów w Prusach pałac przejęło państwo.

Wkrótce po tej sekularyzacji, w uznaniu zasług feldmarszałka Ludwiga Yorcka von Wartenburga w wojnie z Napoleonem król pruski Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern podarował mu wieś wraz z pałacem. W rękach ewangelickich

Hrabia Johann David Yorck już od 1815 r. podjął znaczną rozbudowę pałacu, którą zakończył po pięciu latach. Następną rozbudowę zrealizował w latach 1904-1905 hr. dr Heinrich Yorck von Wartenburg, budując wieżę – zwaną wieżą Zofii – przy wejściu głównym oraz oranżerię wzdłuż południowej ściany kościoła należącego do kompleksu pałacowego. Peter Yorck von Wartenburg, ostatni właściciel majątku, stracony został w Berlinie niespełna 3 tygodnie po zamachu na Hitlera, 8 sierpnia 1944 za udział w założonym przezeń wraz jego przyjacielem Helmutem J. von Moltke Kręgu z Krzyżowej. W ścianę pałacu wmurowano dwujęzyczną – polsko-niemiecką – tablicę pamiątkową poświęconą ostatniemu z właścicieli Oleśnicy Małej.

W upaństwowionym po wojnie pałacu mieści się obecnie Zakład Doświadczalny Hodowli i Aklimatyzacji Roślin oraz mieszkania jego pracowników.